هه‌واڵ
ڕاپۆرتی تایبه‌ت
سیاسه‌ت
‌‌‌ئابووری
‌فه‌لسه‌فه‌
تیۆری‌
‌ته‌نز‌
ئه‌ده‌ب و هونه‌ر
‌‌‌زانست و ته‌کنه‌ڵۆژیا‌
ده‌سه‌ڵات ‌‌
ئۆپۆزسیۆن
ئه‌نتی کاپیتاڵیزم ‌
‌مقالات عربیة
‌مقالات فارسی‌‌
‌ ‌English articles
‌وه‌رگێڕان ‌
‌کتێبخانه‌
‌‌
<August 2018>
SuMoTuWeThFrSa
2930311234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930311
2345678


دوو کوردستانپۆست             



ئەو ڕابەرە گەنجەی جیهانی سەرمایەداری لیبراڵی هێنایە لەرزە !


دوایین فێڵی مێژوویی جه‌لال تاڵه‌بانی – نه‌وشیروان مسته‌فا له‌ کورد " لیستی گۆڕان "ه‌!


ژنی دیکتاتۆرە عەرەبەکان خەریکی چین؟

داڕمانی یۆرۆ، داڕمانی یەکێتی ئەوروپا


Title
داڕوخاوترین وڵات ئەو وڵاتەیە کە ئابورییەکەی لەسەر بەرهەمهێنانی نەوت ڕادەگرێت.. سۆشیاڵیزم تەنها ئەڵتەر ناتیڤە!


img3/4/2013 12:00:00 AM
کوردستانپۆست ئینفۆ:

سەرەڕای قەیرانی ئابوریی سەرمایەداری ئەمریکاو ئەوروپا، بەڵام تا دێت بازاڕی نەوت گەرمتردەبێت. ئەگەرچی قسە لەوە دەکرێت کە ئەمریکا لە ساڵی ٢٠٢٠دا ببێتە گەورەترین بەرهەمهێنەرو هەناردەکەری نەوت لە جیهاندا، بەڵام پێدەچێت ئەوە تەنها موبالەغەیەکی ئابوریناسانی سەرمایەداری لە ئەزمە چەقیوی ئەمریکا بێت. خۆ ئەگەر بیشبێتە ڕوسیایەکی دیکە لە بەرهەمهێنان و هەناردەکردنی نەوتدا، ئەوا ناتوانێت تینوێتی تووندی پیشەسازی  جیهانی ئەمڕۆ بشکێنێت!.

نزیک بە یەک سەدەیە کە نەوت هێزی بزوێنەری پیشەسازی و تەکەنۆڵۆجی دنیایە. نەوت ڕۆڵێکی سەرەکی لە پێشخستنی پیشەسازی و تەکنەڵۆجیای دنیای سەرمایەداریدا گێڕاوە و دەگێڕێت. ئەم سامانە سروشتییە، کە نازناوی زێڕی ڕەشی پێبەخشراوە، وەک تیغێکی دوو دەمە  لەلایەن ڕژێمی سەرمایەدار ئیمپریالیستییەوە بەکاربراوە؛ لەلایەک بۆ پێشخستنی پیشەسازی و تەکنەڵۆجیا و لە ئەنجامیشدا بۆ بەرهەمهێنانی زێدە قازانج و کەڵەکەکردنی سەرمایە، لەلایەکی دیکەشەوە وەک چەکێکی کاریگەر لە ململانێی نێوان دەوڵەتانی سەرمایەداری ئیمریالیستیدا بۆ سەپاندنی ڕۆڵی هەژمونی و باڵادەستی خۆیان لە جیهانی هاوچەرخدا بەکارهێنراوە.

نەوت ئەگەر لەلایەک زێڕی ڕەش بووبێت و ڕژابێتە گەنجینەی دەوڵەتانی ئیمپریالیستییەوە، لەلایەکی دیکەوە بەڵایەکی ڕەش بووە و ڕژاوە بەسەر خەڵکی ئەو وڵاتانەدا کە خاوەنی ئەم سامانە سروشتییە بوون. وڵاتانی ڕۆژ هەڵاتی ناوەڕاست[ وڵاتانی لێواری کەنداو، عێراق، ئێران، سوریا] باکوری ئەفریقاو باشوری ڕۆژئاوای ئەفریقا [ لیبیا، جەزائیر،سودان، میسر، سۆمالیا، نەیجەر، نێجیریا، ئەنگۆلا]، ئاسیای ناوەندی [ کازاخستان، ئازربایجان و تورکمەنستان ]، ئەمریکای لاتین [ فەنزەویلا و بۆڵیڤیا ] کە بەشی هەرەگەورەی نەوت و گازی جیهانی لێیان هەڵدەهێنجرێت، وڵاتانێکن کە نە ئارامی سیاسیی و کۆمەڵایەتیان هەیە، نە خەڵکەکەی لە خۆشگوزەرانیدا دەژین، نە لەڕووی تەکنەلۆژی و پیشەسازییەوە پێشکەوتوون، نە مافەکانی مرۆڤ ( تەنانەت بەو مافە نیوە ناچڵانەش کە لە جاڕننامەی جیهانی نەتەوەیەکگرتووەکاندا هاتووە) تیاندا چەسپاوە و نە سەربەخۆیی ئابوریی، سیاسیی و دیپلۆماسیشیان هەیە و بە یەک پێناسەی کورت " وڵاتانی بەکارهێنەر، تەوەزەل و ژێر دەستەکراوی ئیمپریالیزمی ڕۆژئاوا و جیهانی"ن.

وڵاتانی خاوەن نەوت و گاز، خاوەنی نەوت و گازن، بەڵام ئەقڵ و مەعریفەی سوود وەرگرتنیان لەو سامانە سروشتییە نییە. ئەو داهات و سەرمایەی کە لەنەوت و گازەوە بە دەست دێت، دەڕژێتە گیرفانی کون تێبووی دەوڵەت و حکومەتە گەمژەکانی ئەو وڵاتانەوە. ئەو کەسانەی کە دەوڵەت و حکومەتیان بەدەستەوەیە، جگە لە کۆمەڵێک گەمژە، کۆیلەو داشی دامەی دەوڵەتانی ئیمپریالیستی شتێکی دیکە نین، کە چۆنیان بوێت، بەو شێوەیە دەیانجوڵێنن. دەوڵەتگێڕان و سەرانی دەوڵەت لە وڵاتانی خاوەن نەوتدا دەست نیشانکراو و دەستبژێرکراوی سەرمایەداری ئیمپریالیستی جیهانین کە ئەرکی خۆیان بۆ دیاریکردوون؛ شەڕی ناوخۆیی و دەرەکی هەڵبگرسێنن، تا بازاڕی چەکفرۆشتنی کۆمپانیاکانی چەک دروستکردنی وڵاتانی ئیمپریالیستی بازاڕیان گەرم بێت و ئەو سەرمایەی کە لە داهاتی نەوتەوە ڕژاوەتە گیرفانیان، دووبارە لە ڕێگای چەکفرۆشتن و بیناکردنەوەی وێرانییەکانی دوای جەنگەکان لێیان وەربگرنەوە. داشەکانی ئیمپریالیزم و سەرمایەی مالی، فەرمانیان پێدەدرێت تا سەرمایەو داهاتی نەوت بۆ گەورەکردنەوە و فراوانکردنەوەی، سوپا، دەزگا ئەمنی و سەرکوتگەرییەکان بەکاربهێنن و ئەم سوپا و دەزگا داپڵۆسێنەرانەش بکەنەوە بەگژ هاوڵاتیانی خۆیاندا  تا لەم ڕێگایەوە بەشێکی گەورەو بەرچاوی سەرمایەو داهاتی بەدەستهێنراو لەنەوتەوە بەهەدەر بدەن و دانیشتوانیش لە هەژاری و بارێکی سایکۆڵۆژی خراپ ولە ترس و تۆقاندندا ڕایانبگرن. فەرمان بە کۆیلە و گەمژە دەسەڵاتدارەکان و ئۆپۆزسیۆنەکانی وڵاتانی خاوەن نەوت دەدرێت تا جەنگە ڕەگەزپەرستانەکان، جەنگە ئاینی و خێڵەکییە ناوخۆییەکان بەرپا بکرێت، تا هاوڵاتیانیان نە لە ئاسایش و ئارامیدا بژین و نە بیر لە پێکەوە ژیانێکی ئاشتیانە و ئازادانە بکەنەوە. شەڕە ئاینی، خێڵەکی و ڕەگەزپەرستانەکانی وڵاتانی خاوەن نەوت، شەڕە دەرەکییەکان و دەرهێنانی هێزی کارو فیکری لە بواری بەرهەمهێنان و بەگەڕخستنی لە بواری سەربازی و جەنگدا، نموونەیەک لە دەبەنگی سەرانی سیاسیی دەوڵەتانی خاوەن نەوتە.      

 ئەگەر کەسێک نموونەی چەند وڵاتێکی کەنداو بهێنێتەوە و قسە لە پێشکەوتنی بازرگانی و  بردنی شوقەکان بە ئاسمانی ئەو وڵاتانە بکات، هەرگیز ئەوە پێشکەوتن نییە و جۆرێکە لە حەماقەتی سەرانی شێخ نشینی دەسەڵاتداری کەنداو، چونکە بازرگانی و شوقە دروستکردن ڕۆڵێکی سەرەکییان لە پێشخستنی ئابورییدا نییە. دەکرێت بە پارەی بەدەستهێنراوی نەوت شوقەکان ببەیت بە ئاسماندا، شوێنە توریستی و مارکێتەکانت وڵات بڕازێننەوە، دەکرێت سەدان فەرعی بانکەکانی ئەوروپاو ئەمریکاو جیهان لە وڵاتەکەتدا بکەیتەوە و نووسینگەی سەدان کۆمپانیای ئەمریکی و ئەوروپی لە وڵاتەکەدا بوونیان هەبێت، بەڵام دانیشتوانی وڵاتەکەت تەوەزەل، نا داهێنەر و ئاسانخۆر دەکەیت، چونکە نەتوانیووە گەشە بە  مەعریفەو ئەقڵی پیشەسازی و تەکنۆڵۆجیان بدەیت.

نەوتی وڵاتانی خاوەن نەوت، ئەگەر لەژێر دەستی حکومەت و دەوڵەتە ئاقڵەکاندا بووایە،نەک هەر دەیانتوانی گەشە بە تەکنەلۆژیا و پشەسازی خۆیان بدەن و خەڵکەکەیان لە ئازادی و خۆشگوزەرانی نیسبیدا [ وەک نەرویج ] ڕابگرن، بەڵکو دەیانتوانی هاوکێشە سیاسیی، دیپلۆماسیی و سەربازییەکانی جیهانیش لە هاوسەنگیدا ڕابگرن و کۆتایی بەو ملهوڕییەی ئیمپریالیزمی ئێستای ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا بهێنن، بەڵام ئەمە تا ئەو کاتەی حکومەتە جەپگەراکان دێنە سەرکار لە وڵاتانی خاوەن نەوتدا مەحاڵە، ئەویش نەک ئەو چەپەی کە ئەزموونی ئەوروپای ڕۆژهەڵات و بلۆکی سۆڤیەتی پێشوو بەخۆیەوە بینی، یان ئەو چەپەی کە ئێستا لەچەند وڵاتێکی ئەمریکای لاتیندا دەوڵەتی بەدەستەوەیە، بەڵکو ئەو چەپەی کە سۆشیاڵیزمی مارکس دەکاتە ئامانجی خۆی، واتە نەمانی ڕژێمی کۆیلەیەتی کرێگرتەیی و لەهەرکەس بەپێی کارو تواناییەکەی لە داهات و سامانی کۆمەڵگە بەشی خۆی دەبات. سۆشیاڵیزم لە بلۆکێکی نەوتداردا مەحاڵ نییە و ڕێگا دەکاتەوە بۆ شۆڕشێکی سۆشیالیستی لە دەوڵەتانی ئیمپریالیستی و لە جیهاندا، بەڵام بەو مەرجەی کە دانیشتوانی کۆمەڵگە نەوتدارەکان لە چەمکی سۆشیاڵیزمی مارکس تێبگەن. ڕێگایەکیش بۆ بەرەوپێشچوونی هەمەلایەنەی وڵاتانی نەوتدار نییە، جگە لە شۆڕشی سۆشیالیستی و ڕوخاندنی ڕژێمی بۆرژوازی دەسەڵاتداری کۆیلەو نۆکەری ئیمپریالیزمی جیهانی، کە ئێستا باڵا دەستەو دەوڵەت و دەسەڵاتی بەدەستەوەیە.

سەرەڕای ئەوە کە ئەزموونی چین، ڤێتنام، کوبا، سۆڤیەت و ئەوروپای ڕۆژهەڵات لەسەر هێڵی کۆمۆنیزم و سۆشیاڵیزمی مارکس نەبوون، بەڵام بەو حاڵەشەوە، ئەو مۆدێلە لە سەرمایەداری دەوڵەتی ژێر ناوی کۆمۆنیزم و سۆشیاڵیزم توانی لەڕووی تەکنەڵۆژی، پیشەسازی و ئابوورییەوە بۆ قۆناغ و سەردەمێکی دیاریکراو زۆربەی ئەو وڵاتان پێش بخات. بوونی ڕوسیای ئەمڕۆ بە یەکێک لە گەمەکەرانی سەرەکی لە سیاسەتی جیهانیدا، بوونی چین بە دووەمین گەورە هێزی ئابوریی جیهانی، بوونی، ئۆکرانیا، بیلاڕوس، ڤێتنام، کۆریای باکورو پۆڵەندا بە وڵاتانێکی پیشەسازی، دەرئەنجامی سوود وەرگرتنی بە ناو حیزبە کۆمۆنیستەکانی ئەو وڵاتانە بووە لە تیۆری و تێڕوانینە ئابورییەکان مارکس بۆ گەشەپێکردنی ئابوریی، پیشەسازی و تەکنەڵۆژی وڵاتەکانیان، بەڵام  ئەمڕۆ ئەو سەردەمە بەسەرچووە کە تیۆری ئابورییە کانی مارکس وەڵامدەرەوە بێت بە پێشخستنی ئابوریی بەشێوەیەکی سەرمایەدارانە. ئەمڕۆ تیۆرییە ئابورییەکانی مارکس تەنها بە پراکتیزەکردنێکی عەیارە ٢٤ دەکرێت کۆمەڵگە نەوتدارەکان بەرەوپێش ببات. واتە ڕوخاندنی ڕژێمی سەرمایەداری و سیستەمی کرێگرتەیی و نووسینەوەی  ئەم دروشمە کۆمۆنیستییەی مارکس: [ لە هەرکەس بە پێی تواناو بۆ هەرکەس بە بڕی کارەکەی] لەسەر ئاڵای وڵاتانی خاوەن نەوت!.