هه‌واڵ
ڕاپۆرتی تایبه‌ت
سیاسه‌ت
‌‌‌ئابووری
‌فه‌لسه‌فه‌
تیۆری‌
‌ته‌نز‌
ئه‌ده‌ب و هونه‌ر
‌‌‌زانست و ته‌کنه‌ڵۆژیا‌
ده‌سه‌ڵات ‌‌
ئۆپۆزسیۆن
ئه‌نتی کاپیتاڵیزم ‌
‌مقالات عربیة
‌مقالات فارسی‌‌
‌ ‌English articles
‌وه‌رگێڕان ‌
‌کتێبخانه‌
‌‌
<December 2018>
SuMoTuWeThFrSa
2526272829301
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
303112345


دوو کوردستانپۆست             



ئەو ڕابەرە گەنجەی جیهانی سەرمایەداری لیبراڵی هێنایە لەرزە !


دوایین فێڵی مێژوویی جه‌لال تاڵه‌بانی – نه‌وشیروان مسته‌فا له‌ کورد " لیستی گۆڕان "ه‌!


ژنی دیکتاتۆرە عەرەبەکان خەریکی چین؟

داڕمانی یۆرۆ، داڕمانی یەکێتی ئەوروپا


Title
کورد؛ فەلسەفە و ڕەخنە


img4/12/2012 12:00:00 AM
گۆڵمەز:

لەم ڕۆژانەدا بیرم لە خۆم کردەوە کە بۆچی  منی گەمژە کەوتومەتە ناو کۆمەڵگەیەکەوە کە هەمووی  فەیلەسوف و دکتۆری فەلسەفەیە ؟! .. هەستم بە نامۆیی دەکرد و لەخۆمم پرسی : ئایا من بە هەڵە لە ئەستێرەی گەمژەکانەوە  نێردراومەتە  سەر ئەم سەرزەمینی فەلسەفەستانە ؟! . پاش کەمێک ڕامان لە هەردوو پرسیارەکە و گەڕان بە دوای وەڵامەکاندا، بەو ئەنجامە گەیشتم کە بەڕاستی من " گەمژە "م، چونکە خودی دوو پرسیارەکە بۆخۆیان فەلسەفەن !. کەواتە منی " گەمژە" ش، بێ ئەوەی بە خۆم بزانم فەیلەسوفم، چونکە دوو پرسیاری فەلەسەفیم لەخۆمکردووە !. دواتر وتم " نەخێر من هەر گەمژەم، چونکە ئەگەر من گەمژە نەبم، لە ٩٩%ی کۆمەڵگەی کوردستان نابنە فەیلەسوف !. ئاخر خۆ ناکرێت کۆمەڵگایەک لە ١٠٠% فەیلەسوف بێت، هیچ نەبێت دەبێت گەمژەیەکی تێدا بێت بۆ ئەوەی ببێتە جێگای تەفسیرو تەئویلی ئەو لە ٩٩% فەیلەسوفە !.

هەروەک ئەوە کە دزی و تاوان، زیندان، قازی، قوفڵ و پۆلیس بەرهەمدەهێنێت، بەهەمانشێوە گەمژەو گەمژەیەتیش، ئاقڵ، فەلسەفە وهوشیاری بەرهەم دەهێنێت . پێچەوانەکەشی ڕاستە .. ئاقڵ و هوشیاریش گەمژەیەتی بەرهەم دەهێنێت . ئەگەر گەمژەیەتی نەبێت، فەلسەفەش بوونی نییە.. ئەگەر فەلسەفەش نەبێت، گەمژەیەتیش بوونی نییە .  پەیوەندی نێوان  فەلسەفە و گەمژایەتی، لە پەیوەندی نێوان دز، قازی و زیندان فراوانترو ئاڵۆزترە . ئەگەر دزی و تاوان نەبێت، قازییەکان، پۆلیسەکان، کرێکارانی بیناسازی،  کرێکارانی خشت و بلۆک دروستکردن، کرێکارانی کارگەی چیمەنتۆ، کرێکارانی ناو کانە بەردە ئاسنەکان، کرێکارانی کارگەی بەرهەمهێنانی قوفڵ، کریکارانی سیلاح دروستکردن، کرێکارانی ئۆتۆمبیڵی تایبەت بەزیندان، هەلیکۆپتەر و نەجدەکانیش بێکار دەبن و بەنزیش کەمتر سەرف دەکرێت و ئەمەش کاریگەری  خراپ لەسەر بازاڕ و فرۆشی بەنزینخانەکان دادەنێت و بەنزینخانەکانیش لەسەر دەرهێنانی نەوت و دەرهێنانی نەوتیش لەسەر پاڵایشگەکان و پاڵایشگەکانیش لەسەر بەشەکانی بەرهەمهێنانی کەرەستەکانی پاڵاوتن و تاد... عالەمێک بەهۆی نەبوونی دزی و تاوانەوە بێکار و بەتاڵ و حەتاڵ دەبێت . ئەم تێڕامانە گشتییە لە پەیوەندی  ئاڵۆز و تێکچرژاوی نێوان، دز، قازی و قوفڵ و پۆلیس، بۆخۆی فەلسەفەی کۆمەڵناسییە. پەیوەندی نێوان گەمژەیەتی و هوشیاریش بە هەمانشێوەیە .

 گەمژەکان، ئاقڵەکان بەرهەم دەهێنن، ئاقڵەکانیش دووبارە گەمژەکان بەرهەمدەهێننەوە . ئەگەر منی گەمژە نەبم، کۆمەڵگەی کوردستان لە ٩٩% نابێتە فەیلەسوف و دکتۆری فەلسەفە!. کەواتە منی گەمژەش فەیلەسوفم و بەهەمانشێوەش، فەیلەسوف و دکتۆرە فەیلەسوفەکانیش گەمژەن، بەڵام کێشەکە ئەوەیە کە ئێمەی گەمژەو فەیلەسوف ئیعتراف بەیەکتری ناکەین و ڕەخنەی ڕوخێنەر لە یەکتری ناگرین !. ئەم کێشەی ڕەخنەیە، شتێکی بەبیر هێنامەوە . لەو چەند هەفتەیەی پێشوودا، گەمژەیەک لە لاپەڕەی ڕۆژنامەیەکی کوردستاندا، لە وتارێکی دوورو درێژی ٦ دێڕیدا، کە نەیدەکردە پەرەگرافێکی چڕوپڕیش،  نووسی بووی " ڕەخنەی ڕوخێنەر، ڕەخنەی فاشیستییە !" . پەکوووو لە ڕەخنەگری بیرتیژی فاشیزم !. کاکم دوو دێڕی نە لەسەر " ڕەخنە " و نە لەسەر " فاشیزم " نەخوێندۆتەوە، کەچی وتارێکی ٦ دێڕی لەسەر دەنووسێت !. ئەمەش فەیلەسوف و فەلسەفەی " ڕەخنە " و ڕەخنە لە فاشیزمی ڕەخنەگری کوردی!.. کە ئەوەم خوێندەوە، بە تەواوی گەیشتمە یەقین کە گەمژەکان یەکسانن بە فەیلەسوفەکان، چونکە فەلسەفە بەرهەمدەهێنن . ئاخر خۆ  ڕەخنەش لقێکە لە لقەکانی فەلسەفە، بەڵام لەبەرئەوەی کورد هەمووی زاناو فەیلەسوف و مرۆڤی پێرفێکتە، پێویستی بەم لقەی فەلسەفە نییە و تەنانەت ڕقیشی لە ناوهێنانی ووشەی " ڕەخنە  " دەبێتەوە . مەسعود بارزانی سەرۆکی فەیلەسوفستان، لە دیراسەیەکی قوڵدا لەسەر چەمکی " ڕەخنە "، کە ٣١ ساڵی خایاندووە، بەو ئەنجامە گەیشت کە " ڕەخنەگرتن "، " ژەهر " ڕشتنە!.. واتە کیمیایی و ڕەخنە لە سیستەمی فەلسەفی، سەرۆکی فەیلەسوف مەسعود بارزانیدا یەکسانە بە یەک.. موعادەلەیەک کیمیایی ئاڵۆزە و منی گەمژە سەری لێدەرناکەم، بەڵام دەتوانم یەکسانی بکەم بە هەمان ئەنجامگیری فەلسەفی ئەو گەمژەیەی کە نووسیبووی " ڕەخنەی ڕوخێنەر، ڕەخنەی فاشیستییە !". سەدامی فاشی کیمیایی دەڕشت و ڕەخنەگرانی  بارزانیش  ژەهر دەڕێژن . لە فەلسەفەکەی سەرۆک و نووسەرە عەبقەرییەکانی کورددا، ڕەخنە واتە مەخزای عەقڵی فاشیزم . ئەمە فەلسەفەی ئەنتی ڕەخنەی کوردە . نەوشیروان مستەفاش کە فەیلەسوفێکی دیکەی کۆمەڵگەی فەیلەسوفستانە و مرۆڤێکی پێرفێکتە، ئەویش بە تووندی چەمکی " ڕەخنە " ڕەتدەکاتەوەو سەرسەختانە دژایەتی دەکات . لە لاپەڕەی ڕۆژنامەکانیدا ووشەی " ڕەخنە "ی یاساغ کردووە . پێشتر دروشمی ڕاگەیاندنەکانی " ڕەخنە بە زمانی گوڵ "  بوو، بەڵام کاتێک سایتێکی ڕەخنەگری وەک ئەمەی خۆمانی لێپەیدا بوو، ئەو دروشمەشی پێسڕینەوە  و ووشەی ڕەخنەی بە تەواوی تیاندا یاساغکرد !.  قوتابییەکی گەمژەی لێپرسی بوو " جەنابی مەعالی سایتێک هەیە زۆر ڕەخنەت ئاڕاستە دەکات، ڕای بەڕێزتان لەسەر ئەو سایتە چییە ؟" لە وەڵامدا وتبووی " ژەهری دەسەڵات دەڕێژێت !" . ئاخر کاک فەیلەسوف [ گەمژە ] خۆتان کە لیک بۆ " دەسەڵات" دەڕێژن، ژەهری گەمژەیەتیش بەسەر خەڵکە فەیلەسوفەکەی دەوروبەرتاندا مەڕێژن !... ئەگەر ئێوە گەمژە نەبن، ڕەخنە ڕوخێنەرەکان و ژەهر ڕشتنەکانی  ئەم سایتە لە پیاهەڵدانە فەلسەفییەکانی ماستاوچی و فەیلەسوفەکانی دەوروبەرتان زۆر بەنرخترە  و دەتوانن کەڵکی لێوەربگرن .. ئاخر ئەگەر ئێمە ئەمڕۆ نەتانڕوخێنین، سبەینێ ئێوە وەک جەلالییە کۆنەکان ومەلاییەکان، کۆمەڵگە فەیلەسوفەکەمان دەڕوخێننەوە و بەمەش قەیرانێکی گشتگیری گەمژەیی تیایدا دووبارە دەکەنەوە!.

ئەوە  هەر کاکە نەوەو مەسعود و نووسەرە فەیلەسوفەکانیان نین کە ڕقیان لە ووشەی ڕەخنە دەبێتەوە، بەڵکو بە عام کورد ڕقی لە ڕەخنە دەبێتەوە، چونکە کورد لە معەوەقی و نوقسانی فیکری، سیاسیی و ئابوریی خۆیدا، خۆی بە مرۆڤێکی تەواوو  کەماڵ  و بێ عەیب و عار دەزانێت و بەهۆیەشەوە ڕەخنە قەبوڵ ناکات .. واتە کاتێک تۆی نوقسان خۆت بە پێرفێکتزانی، ئیتر ڕەخنەش قیمەتێکی لەلات نامێنێت !.. کە ڕەخنەش قیمەتی نەما، ئازادی بیروڕاو پێشکەوتنیش قیمەتی نامێنێت .. کە ئازادی و پێشکەوتنیش قیمەتی نەما، فەلسەفە و فەلسەفەی ژیانیش بێ قیمەت دەبێت .. کە فەلسەفەو فەلسەفەی ژیانیش بێ قیمەت بوو، تۆی مرۆڤیش بێ قیمەت دەبیت .. بۆ ئەوەی ئەو هاوکێشە فەلسەفییە ڕاست بکەینەوە، دەبێت ڕەخنە قەبوڵ بکەین، تا ڕەخنە قەبوڵ نەکەین، باسکردن لە ئازادی و فەلسەفەی ئازادیش تەنها گەڕەلاوێژە و پۆزلێدانێکی گەمژانە و موزایەدەکردنە بەسەر یەکتردا، کە ئەم موزایەدەکردنە گەمژانەیە ئەمڕۆ سەرتاپای کۆمەڵگەی فەیلەسوفستانی داپۆشیوە !.